Tác giả: Phan Nhật Nam

Thể loại: Tùy Bút

Giới thiệu:

Ngày Thật Chết Với Quê Hương
Hóa ra cảm giác nhạt nhạt nơi miệng, buồn buồn đè nặng, đau đau ở trũng ngực làm đứa nhỏ có thói quen luôn rờ tay lên ngực áo như muốn gỡ đi một khối nặng vô hình dính sâu đâu trong người, mà sau nầy khi khôn lớn, nó mới biết đó là vị trí gần quả tim, chặn ngang đường thở. Tâm cảnh nầy vốn có từ rất lâu, nên dẫu vốn tinh nghịch, hiếu động, đứa bé có lúc bất thần ngồi lặng, rũ xuống; hay đang trong giấc ngủ, chợt giật mình thức dậy giữa bóng tối với cảm giác lo sợ bồn chồn - Cảm giác thời thơ ấu còn nhỏ dại nó chưa biết gọi nên tên.
Hoặc, buổi thanh xuân, đang ở tuổi hai-mươi nơi trường Đà Lạt, đầu những năm 60. Hằng đêm, khi bóng tối chìm rét lạnh phủ kín dầy khu rừng phía sân bắn, đối diện Vũ Đình Trường, anh khắc khoải nhìn ra hướng vườn Bích Câu nơi xa, đường vòng Hồ Xuân Hương chập chờn giàn đèn màu tím đẫm lẫn trong mù sương. Và thế rồi, sinh hoạt ồn ào với đồng bạn bỗng nhiên chững lại, lắng xuống, mất biến. Anh lần tìm thấy, hiểu ra: Sẽ chỉ còn một mình với Nỗi Buồn, về một điều Không Thật. Nhưng quả tình anh cũng chưa biết từ đâu? Là gì? Tại sao?
Sau những năm kể trên, ra đơn vị, lần chịu phạt quân kỷ đầu tiên tháng 8, năm 1964 ở Bộ Tổng Tham Mưu, đường Võ Tánh, Gia Định. Phòng giam mờ đục, ngột ngạt, suốt ngày nằm dán xuống chiếc giường sắt lót nệm rơm cũ ẩm, khô khan, anh nghe sự sống bên ngoài qua tiếng mưa chợt ào đến, vụt tắt dưới mái hàng hiên - Mưa Miền Nam - Mưa mùa Hè thất thanh, vùng vẫy. Và anh thấy trước sẽ có một mất mát rất lớn ắt phải xẩy ra - Mà đã thật xẩy ra như khi người vô cùng thương mến bỏ đi. Không biết đi đâu. Tiếp kỳ bị giam của những năm sau, cũng nơi nầy: Bộ Tổng Tham Mưu, cơ quan chỉ huy tối cao, cuối cùng của Quân Lực Miền Nam. Những lần trở lại nơi nầy giúp anh hiểu rõ thêm cường độ về Nỗi Đau - Cái Đau của Sự Chết - Hiện thực với khoảng tối của phòng giam tầng tầng chụp xuống, anh há miệng ra như đang bị bóp cổ, mắt ráo hoảnh trừng trừng nhìn lên đỉnh chiếc mùng nhà binh - tấm vải trắng nhờ nhờ như như nắp quan tài.. bay lên cao.. cao.. cao nơi xa dật dờ như một giải khăn tang.. Giật mình, anh ngồi dậy, mồ hôi đẫm ướt mặt, và tận hiểu về một điều bí ẩn nhưng cụ thể:Người có thể thật-chết khi đang hiện-sống.
Nhưng không hẳn chỉ là thế, sâu xa hơn những ám ảnh tuổi thơ, phiền bực tuổi trẻ...