Tác giả: Lê Huy

Thể loại: Truyện Ngắn

Giới thiệu:

Cái Chậu Đồng
CÁI CHẬU ĐỒNG
Đó là một cái chậu khá to, làm bằng đồng thau. Nếu lấy trấu mà đánh thì nó sáng rực lên như làm bằng vàng. Ông nội tôi đã đổi một sào ruộng để có được nó, và ông coi nó như đồ gia bảo. Khi nào có khách quí, ông bảo bà nội lấy ra, múc nước bể đổ vào đó, bê đặt lên đầu hè, mang khăn mặt bông sạch ra mời khách rửa mặt. Bố tôi tinh ý, nhìn thấy được cái niềm tự hào thầm kín của ông mỗi khi trịnh trọng mời khách rửa mặt.
Năm cải cách, ông suýt bỏ mạng vì cái chậu đó. Nguyên là có ông cách mạng đóng giả lái buôn nhiều lần đến tìm ông, được ông nuôi ăn và che giấu, đã từng được rửa mặt bằng cái chậu đó. Sau này ông đó lại là đội trưởng đội cải cách. Ông tôi bị lôi lên đấu tố vì nhà có tám sào ruộng và cái chậu bằng vàng. Năm đó tôi còn bé quá, cũng có mặt trong buổi sáng hôm đó, nhưng chỉ nhớ là ông nội khóc to như con bò kêu. May mà có người trong đôi xác nhận cái chậu làm bằng đồng thau chứ không phải vàng, ông mới được tha, nhưng cái chậu bị tịch thu, chia cho một ông bần cố nông làm chậu cho lợn ăn.
May mắn làm sao, sau này bố tôi lại lên làm chủ tịch xã, nên cái chậu tự nhiên lại về chủ cũ, và trở thành biểu tượng của người cán bộ cách mạng, đầy tớ của nhân dân. Bố tôi cố tình không lau chùi, đánh bóng để cái chậu xỉn đi. Khi nào có cán bộ cấp trên về ở nhà, ông mang cái chậu ra mời khách rửa mặt. Khách đi đâu cũng ca ngợi bố tôi làm chủ tịch xã mà cả nhà chỉ có mỗi cái chậu đồng là đồ kim khí, còn cái gì cũng bằng đất nung. Đến nỗi đoàn thanh niên, đội thiếu niên cũng kéo nhau đến nhà chiêm ngưỡng cái chậu đồng, coi như một bài học giáo dục về đạo đức cách mạng. Bố tôi cũng lấy thế làm vẻ vang lắm. Sau này bị mất chức chủ tịch, ông vẫn giữ nguyên nếp sống cần kiệm, lấy cái chậu đồng làm lời nhắc nhở mình không được xa rời đạo đức cách mạng. Ông lấy cái chậu đồng ra dạy chúng tôi phải sống cần kiệm, giản dị, không được tự phụ, kiêu căng. Ông bảo: Cái chậu này nếu đánh bóng lên nó sẽ óng ánh như vàng. Nhưng để làm gì? Có phải cứ óng ánh là vàng đâu! Hãy quên đi cái vẻ hào nhoáng về ngoài, chỉ hết lòng phụng sự. Ông đưa tôi cái đũa bảo tôi gõ vào cái chậu. Một âm thanh trong veo, ngân nga vang lên. Ông bảo: Nghe hay lắm, nhưng như thế không phải là...