Tác giả: Nguyễn Ngọc Tư

Thể loại: Tùy Bút

Giới thiệu:

Khăn Trắng Cho Cây
Vào buổi sáng đưa bà nội ra nằm giữa đồng khơi, ai đó sực nhớ đã quên đeo tang cho Hậu, Hớn, Đường, Khuyên. Bốn dãi khăn trắng được xé thêm, nhưng không dành cho lũ cháu chắt đi bằng hai chân như người ta tưởng, mà để buộc vào mấy cái cây ngoài vườn. Xóm giềng chưng hửng, hỏi sao lại đặt tên cây y như người vậy?
Những đứa trẻ trong nhà đã từng hỏi một câu giống hệt. Sao vú sữa thì tên Khuyên còn Đường là một cây cau già nằm lẻ trên liếp giữa, sao cây me Hớn lại phải gọi cây mù u Hậu đứng ở miệng đìa bằng anh. Bà nội mơ màng ờ thì thằng Hậu sinh ra trước…
Đó là tên của những đứa trẻ yểu mệnh từng nằm khoanh trong lòng bà nội, từng đạp méo cả vách bụng, làm bà ốm nghén thèm ăn cả lá dừng vách. Có trẻ đẻ non, có trẻ chỉ vài ba ngày, hoặc non tháng tuổi. Cuống rún chưa khô, thịt da còn oi mùi than củi, chúng ra đi khi bà nội còn chưa biết mắt đứa nhỏ hai mí hay chỉ là mí lót, giống bà. Ở cái xóm nhỏ bên sông Bến Lá cách thị xã nửa ngày chèo xuồng, người ta qua đau ốm chỉ bằng đánh gió, lá thuốc hái ngoài vườn, cao đơn hoàn tán của mấy gánh sơn đông, thầy chà ban hay nhà nào khá giả hơn thì kêu cửa thầy thuốc bắc, sinh mệnh những đứa trẻ gần như mặc cho trời định. Không khu vườn nào trong xóm Nhơn Thành lại chẳng có ít nhất một nắm đất gói trẻ sơ sinh.
Giống như những người đàn bà quê khác, bà nội sinh con đàn đống vì không biết sẽ hao hớt bao nhiêu đứa trong bầy. Cuộc chia tay thường báo hiệu bằng mụn rộp mọc đầy trong miệng trẻ, bằng làn da sơ sinh ửng dày ban đỏ, bằng tiếng khóc ngằn ngặt không cách nào dỗ nín. Rồi một bữa bà mẹ tiễn đứa trẻ ra vườn, gởi nó lại trong vòng tay cỏ.
Không biết buổi tối đó bà nội khóc nhiều không khi bầu sữa chảy tràn căng nhức, khi nằm một mình trên chiếc giường ấm sực lửa than, khi dạ con vẫn còn co thắt ẩm ê. Bà nội không kể nỗi đau đớn mất con của mình, tuồng như mùa màng, con cái và việc nấu nướng giặt giũ đã cuốn bà đi khỏi cái gò đất còn tươi. Nên bà không tỏ ra buồn rầu mỗi khi ai đó hỏi về nắm đất sau vườn, ờ mà con nhỏ Khuyên đó có ngộ gái không?.
Con nhỏ trắng như bông bưởi, hồi cấn bầu nó tôi toàn uống nước dừa xiêm thay cơm, bà nội nhoẻn cười, mặt mũi tươi giống hệt như người bên xóm khen thằng Lễ con bà học giỏi nhất trường. Tên con nhỏ cũng đẹp nữa,...