Tác giả: Nguyễn Ngọc Tư

Thể loại: Tùy Bút

Giới thiệu:

Không Gói Được Sông
Về giỗ má chồng, đón bạn luôn là nước rong, suốt từ đầu thị trấn đến gần sông Cái Lớn.
Nước hiện diện ở đó, trong những xóm làng cách sông tận vài cây số, ngay trong nhà chồng bạn, hiển nhiên như những đòn bánh tét treo sào, nồi thịt kho hột vịt sôi trên cái lò lửa được kê cao, như tiếng dao đều trên mặt thớt. Nước, như một phần của đám giỗ.
Má chồng mất ngay rằm tháng Mười, nghe kể phải mượn vài chục bộ ván về kê trong rạp, mới có chỗ khô cho khách ngồi. Giàu hay nghèo không phân biệt, người nào tới viếng má cũng phải lột giày dép cầm tay, quần xắn cao, vì đường nào tới nhà cũng gặp nước láng linh tới gối. Di nguyện bữa trước tử, bữa sau táng của má không được thực hiện, bởi muốn đào huyệt phải chờ nước rút. Nghe nói hôm đưa má đi, đất bùn nhão làm mấy ông đạo tì bấm ngón chân dò từng bước ra vườn, tới nơi phải đứng chờ đám nhỏ bắt mấy con cá bống sao bị nước bỏ rơi trong huyệt.
Những câu chuyện đó được hồi nhớ trong đám giỗ, bằng thứ chất giọng không phải là không bình thản. Có thể vì thời gian đã mài cho nỗi đau chẳng còn sắc cạnh, cũng có thể người miệt sông chấp nhận cái chết là thứ gì đó rất tự nhiên, như trái rụng, hoa tàn. Chuyện một người nằm lại trong đất bùn nhão nhoét cũng bình thường với bất cứ ai lìa đời vào hai tháng trước Chạp, khi đỉnh triều cao nhất trong năm. Người ta có thể chọn dịp để say, yêu, cưới, và sinh đứa trẻ khác, nhưng mấy ai chọn được ngày từ giã đời sống này theo cách tự nhiên.
Nên bên nhà chồng bạn không vì người thân nằm trong đất ướt mà thù nghịch với con nước tháng Mười. Cũng như trẻ con lội nước tới trường với bầy cá lìm kìm bơi quanh, đôi khi vì sơ sểnh mà cặp sách bị ướt, nhưng tụi nhỏ chưa bao giờ kể tội triều cường làm tuổi thơ mình cơ cực. Chút bất tiện mà nước rong mang tới, dân miệt sông coi như được đền bù bởi mùa nước cũng là mùa cá tôm trĩu lưới. Không ai ở miệt sông này coi triều cường là thứ thiên tai thiên họa, dù đôi khi vào giữa đêm, nước lên nhà làm trôi mất mấy cái nồi nhôm, hư vài món đồ điện, nói cho cùng chẳng phải lỗi do con nước. Biết tháng Mười triều lên, không treo cao đồ đạc trước, trách ai?
Cái câu mấy chị miệt sông hay bảo nhau, Sắp vô nước lớn tháng Mười rồi đó nghen, chẳng ngầm ý đe dọa gì đâu, chỉ là nhắc nhớ cho những người bận rộn về kê mấy cái cà ràng lên cao, như nhắc ổi đang...