Tác giả: Việt Dương Nhân

Thể loại: Truyện Ngắn

Giới thiệu:

Phận Nghèo
Biệt thự ‘’Lệ Thanh’’, nằm tại góc đường Duy Tân - Hồng Thập Tự của ông Thẩm Phán Trương Tấn An. Sân vườn phía trước trồng nhiều hoa kiểng quí, bên góc sân tay trái có xây hồ nuôi cá Tàu và cá tai tượng Phi-Châu, trong hồ một cù lao nhỏ, xây bằng những cục đá xanh, thả bụi bông súng và những rong biển lao chao theo sóng nước của con suối nhân tạo chảy róc rách. Đàng sau nhà có một cây chanh trái lưa thưa và cây bưởi lùn Biên-Hòa trái là xà gần đụng đất và một mảnh đất trồng những rau, ngò gai, tần dầy lá, hành hương, quế, hún lủi, hún cây v.v... Trong nhà có ba người làm. Dì Năm bếp, chị Bảnh giặt ủi và Lành sai vặt.
Lành, đứa tớ gái con nhà nghèo, sỡ học chỉ biết đọc biết viết chữa quốc ngữ trường làng Phước Lý (Gò Đen), mẹ mất sớm, em sống với người cha và dì ghẻ. Lúc mới mười tuổi em bị người cha đem lên Sàigòn đợ cho ông bà An, người đồng hương, họ lên Sàigòn lập nghiệp mấy chục năm nay. Ông Ba Đậu, cha của Lành đã mượn tiền lương trước mười năm. Lúc còn nhỏ Lành không biết xài tiền. Nhưng khi đến tuổi cặp kê mười bốn mười lăm thì em muốn có chút tiền để xài riêng. Một hôm em bạo gan hỏi bà chủ:
- Dạ, thưa bà ! Từ lúc con làm đến nay đã lâu mà sao con không được lãnh lương gì hết. Xin bà cho con chút tiền xài !
Bà An chau mày hỏi Lành:
- Ủa ! Tía mầy không có nói cho mầy biết à? Tía mầy đã mượn tao trước mười năm tiền lương của mầy rồi !
- Mười năm ! Trời ơi ! Con tưởng... tía con mượn chút ít !
- Mầy còn làm đây năm năm nữa mới hết nợ. Ở đây tao may áo quần và ăn uống đầy đủ. Mầy cần tiền để làm gì?
Lành nín thinh quay đi xuống bếp ngồi thừ ra mà nước mắt tuôn trào. Em nghĩ: Trời ơi ! Năm năm nữa mới hết nợ. Nhưng hết nợ, rồi không biết tía mình có lên mượn nữa không? Nếu tía mình mượn tiếp thì chắc mình tự tử chết cho rồi. Chớ sống cái kiếp tôi đòi như vầy suốt đời, thì đời mình còn nghĩa lý gì. Nhưng ở đây có cậu Hiền là người biết thương mình, còn cô Thanh và cậu Bình dạo này hách dịch, bà chủ thì còn ác hơn nữa, ông chủ làm việc bên ngoài nên ông không ngó ngàng gì ai. Mà sao dạo này mình thấy cậu Hiền hay tìm mình kể chuyện học hành này nọ. Cậu ấy thật là người bình dân. Còn dì Năm bếp, và chị Bảnh nịnh bà chủ nên họ hay để ý theo giỏi khi cậu Hiền nói chuyện với...