Tác giả: Nguyễn Công Hoan

Thể loại: Truyện Ngắn

Giới thiệu:

Thằng Ăn Cướp
Anh muốn biết vì lẽ gì tôi bỏ nghề đi ăn cướp ấy à? Anh ạ, tôi chán nghề ấy, chẳng phải như nhiều người đoán, là tôi bị lần tra tấn ấy đau quá mà kệch tới già. Mang cái bụng đói vào mình, ai cũng có thể quên được sự nhục nhã, đau đớn. Cho nên, những trận đòn dù dữ dội nữa, đối với chúng tôi, có nghĩa lý quái gì? Nhưng chính vì tôi xét nghề ăn cướp nó nguy hiểm mà không có lợi, nhất là vào thời buổi này. Đã đành ở đời, vì phải nhờ vả lẫn nhau, nên làm việc gì cũng vậy, lẽ tất nhiên ta phải chia số tiền kiếm được với kẻ khác, như đóng thuế cho Nhà nước, như để hỏa hồng cho các nhà buôn chẳng hạn. Cho nên, bọn cướp đêm chúng tôi chuyên môn kiếm ăn trái pháp luật, tất càng nên xử phải với người thay pháp luật trừng trị chúng tôi. Thật vậy, tôi coi món tiền đấm mõm quan như thuế hay hỏa hồng, để họ ngơ cho mình được yên ổn mà sinh nhai lâu bền.
Nhưng từ ngày ông Huyện này về cai trị hạt ta, ông ấy ghê gớm quá. Đến nỗi tôi biết trước rằng làm lắm chỉ nhọc xác chứ không ăn thua gì.
Anh mỉm cười à? Tôi có nói ngoa đâu? Không phải ông ấy không dong túng cho chúng tôi như ông trước, mà trị riết trộm cướp trong huyện cho nhân dân được an cư lạc nghiệp. Nếu thế thì ta đã được nhờ rồi. Nhưng ông ấy bắt tôi nhiều lễ quá, đến nỗi không thể kiếm lại được. Tôi không chịu. Đành rằng tôi mang tiếng là thằng đi bóc lột của người khác. Nhưng tôi phải tốn hao tâm trí và sức lực mới kiếm được miếng mà ăn. Mà mười đứa bị tôi bóc lột thì chín đứa không oan. Vì chúng cũng bóc lột của người khác. Thế mà tôi lại bị một hạng người nữa bóc lột, mà hạng này không bị ai bóc lột nữa, có cáu tiết hay không? Như vậy, thực không công bằng. Bởi thế, tôi nhất định không chia theo ý ông ấy muốn. Nên ông ấy lập tâm triệt tôi một cách ngấm ngầm, mà tôi thì phải lừa ông ấy.
Nguyên từ hôm tôi không làm vừa lòng ông ấy, thì đến ba tháng sau tôi không bị đòi hỏi gì cả. Thì ra ông ấy biết rằng, cứ vờ không coi tôi chặt chẽ ít lâu, sau tôi cũng lại đường hoàng đi ăn cướp. Quả nhiên, tuy biết đấy là thủ đoạn, mà chẳng may tôi bị bắt, thì phải chết với ông ấy. Nhưng thấy sự canh giữ hờ hững, tội gì tôi không nắm lấy cơ hội? Lẽ nào cứ ngơm ngớp khoảng không, để con ma đói nó giày vò? Bởi vậy, hôm mười tám tháng Chạp năm ngoái, tôi họp tám anh...