Tác giả: Mân Châu

Thể loại: Truyện Ngắn

Giới thiệu:

Trằn Trọc Đêm Xuân
Trên một cái gác cao ở phố Gia Long trông ra đường, bốn bề kín cửa. Ba gian rộng rãi theo lối cổ xưa, giữa ke một cái bàn ngang, chồng chất những sách Tây sách Tàu, báo mới, báo cũ, truyện cổ, truyện kim, nào sách triết học, nào sách chính trị, nào báo quốc ngữ, nào báo ngoại quốc, nào tiểu thuyết nôm, nào tiểu thuyết các nước, đĩa nghiên, lọ mực, ống bút, hộp ghim, tập giấy viết thư, bể đựng danh thiếp, ngọn đèn Tây trùm cái A-ba-giua1 ngũ sắc in vào gác, nhìn thấy thế cũng biết ngay rằng chủ nhân là một nhà văn sĩ ở nước Việt Nam trong buổi đời nay. Nhận quanh tường thấy tranh chấm phá, đôi liễn hoa cùng những bức ảnh các bậc hào kiệt vĩ nhân thời ta cũng biết ngay chủ nhân là một người phong nhã, khảng khái. Đêm xuân êm ả, những chậu cây, bồn hoa hớn hở, chủ nhân gặp được bạn tri giao cùng nhau pha ấm chè hương, khêu ngọn đèn sáng nói chuyện quốc văn. Vậy khách tên họ là gì? - Trần Quốc Cán, sinh viên trường cao đẳng vừa tuần tháng trước hỏng thi tốt nghiệp vốn người Nam Kỳ - Mà chủ nhân là ai? - Lưu Thời Dược thiếu niên tân văn ký giả ở Bắc Kỳ. Hai người đối diện chung nhau một quyển sách mà cùng ngâm cùng đọc, những tiếng ngâm đọc xen lẫn với tiếng mưa xuân tí tách mái, gió đông lay động lá ngoài2 rào rào, xe đi người lại, chó sủa, gà gáy cùng muôn vàn âm hưởng ở lưng trời và những khoảng trần gian. Đọc hết văn đến báo, xem xong báo đến truyện, đồng hồ nhà thờ đạo Gia-tô, phố Chẩm Cầm1 đánh hai giờ khuya, thời vừa xem quyển Hoa tiên đến quãng Ngọc Khanh gieo mình xuống sông tự tử. Cũng bởi vì cha mẹ Ngọc Khanh trước kia đã đính ước gả nàng cho Lương Diệc Thương, chàng đi đánh giặc có tin đồn bậy rằng chết. Cha mẹ mới định gả nàng Ngọc Khanh cho công tử họ Tiền, không cho nàng giữ tiết. Nàng đã nói rằng: Phàm con gái không có hứa mình hai bận, xin để tang chồng mà tòng nhất nhi chung. Cha mẹ không nghe mà nàng đành phó thác xuống sông theo chàng. Thế nhưng không biết rằng chàng mê người con gái khác là Dao Tiên, vì đi đánh giặc cứu cha tình nhân mà bị bao vây trong trận. Đọc đến đấy thời Trần Quốc Cán ngừng lại, thở dài mà nói với bạn rằng:
1. Tiếng Pháp abal-jour: chao đèn, chụp đèn.
2. Lá ngoài vườn.
1. Ngày nay ta quen gọi là Chân Cầm.
- Khen thay cho người con gái cao thượng thật, không nỡ hứa với hai người, cốt lấy tiết trinh làm quý. Đọc truyện này tôi nghĩ lại mà bồn chồn tấc dạ. Anh thử...