Tác giả: Lê Minh Khuê

Thể loại: Truyện Ngắn

Giới thiệu:

Năm Mươi Năm Chiều Dài
Ông nội gọi từ ngoài sân. Thuyết hả? Đưa ông đi chút con ơi!
Thuyết biết ông nội muốn rủ anh ra ngắm cây bao báp. Giống cây hiếm hoi mà ông có công nghiên cứu trong một phần cuộc đời của nhà thực vật học. Nhưng cái cây đó còn có bao nhiêu nỗi niềm ông gửi gắm. Sau bảy nhăm, trở lại thành phố quê hương ông biết người đàn bà của ông khi ở tuổi hai mươi đã ghé tới nơi này. Chỉ cần biết vùng đất xung quanh cái cây có chân người đẹp đặt tới ông đã thấy cả thành phố đối với ông thiêng liêng hơn, đẹp đẽ hơn ngàn lần ông nhớ tới nó khi sống trên đất Bắc. Cái sự chiêm ngưỡng miếng đất xung quanh cái cây để cảm nhận hơi thở người đẹp làm ông già trên tám mươi tuổi vẫn còn bồi hồi. Như tuổi trẻ.
Thuyết đã mặc quân phục. Đã sắp xuống đơn vị. Việc của anh quan trọng. Còn ông. Khi tới đó ông muốn ngồi cả chiều. Kì cho tới khi sương đã giăng kín mặt sông, kì tới khi những con đò trên sông đã lên đèn. Biết vậy Thuyết gọi thằng Dương em út, đứa ham chơi nhất nhà. Nó đang tập với nhóm nhảy hip hop bên kia đường. Tiếng nó lập bập trong máy, chắc đang say nhảy. Dạ anh cứ ngồi với ông chút em ra liền. Dạ em dở việc mà anh!.
Thuyết đứng bên này hàng rào râm bụt chờ ông mặc áo. Ông già chăm chút bề ngoài hàng ngày nên mười lăm phút mới đủ để ông mặc áo, đi giày, thắt cà vạt. Thuyết ngồi xuống một trong những chiếc ghế của bộ bàn ghế mây kê giữa vườn. Chỗ gặp gỡ vui nổ trời của đám trẻ cuối tuần, chỗ ông và bà ngồi im lặng bên nhau nhìn qua hàng rào râm bụt. Khoảng vườn kê ghế mây này nghe nói trong chiến tranh có thời gian sau Tết năm ấy hai bên giành nhau từng xăng ti đất. Có một tiểu đội quân giải phóng đào hào đánh nhau với một đơn vị lính Mĩ mũ sắt súng M16, súng phun lửa, lựu đạn cay. Trang bị tận răng. Mĩ mà. Trận đó bên này bên kia đều có người ở lại vườn này. Quân số gần bằng nhau. Phía Mĩ nhiều hơn. Sau bảy nhăm ông bà ở Bắc về. Bà còn trẻ nhưng ngày trước cả gia đình các cụ thân sinh bà là Phật tử, chỉ nghỉ khi miền Bắc bài trừ mê tín, những ai có tôn giáo cũng e ngại tự rút thờ cúng. Về Nam bà thắp hương trở lại. Bà đếm mấy ngôi mộ quân giải phóng chưa được quy tập, bà hỏi thăm phía Mĩ những ai chết ở đây mà đã được mang đi... Bà thắp hương ngày lẻ mỗi tuần. Bà nội xem tất cả đã là người...